Author: Ramachandran Arikkath

ഭാഗം 22

മറ്റുള്ളവർക്ക് കലശലൂട്ടി രസിക്കാൻ വേണ്ടി ജന്മമെടുത്ത കഥാപാത്രങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ നമുക്ക് പല സ്ഥലത്തും കാണാൻ സാധിക്കും. എല്ലാമാസവും മുപ്പെട്ടു ശനിയാഴ്ചകളിൽ മുടവന്നൂരമ്പലത്തിൽ തൊഴാനെത്തുന്ന ഇടമന ത്രിവിക്രമൻ നമ്പൂതിരി അതിലൊരാളാണ്. മൂന്നു മണിയോടു കൂടി ഇല്ലത്തെ പൂമുഖ പടിയിൽ വന്നിരിപ്പാകും.സാധാരണ വലിയ നമ്പൂതിരിമാർ എവിടെ വെച്ചായാലും അദ്ദേഹത്തെ ഗൗനിക്കാറില്ല. എന്നാൽ കുറേശ്ശെ കലശ ലു കൂട്ടാറുണ്ട്.അതുകൊണ്ട് തന്നെ കുട്ടികളാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കൂട്ടുകാർ. ഹായ് നടന്ന് നടന്ന് മശങ്ങി, എന്തൊരു വെയില് എന്ന് പറഞ്ഞാണ് അദ്ദേഹം പൂമുഖത്തേക്കു കയറി വരുന്നത്, തന്നെ. തോ ർ ത്ത് മുണ്ടോണ്ട് വെയർപ്പു തുടച്ച് വീശി വീശി ഇരിക്കുക പതിവാണ്. വരുന്ന വഴിക്കുണ്ടായ എന്തെങ്കിലും അനുഭവം ഞങ്ങൾ കുട്ടികൾക്കായി പറഞ്ഞു തരും. ഇന്ന് ഇങ്ക് ട് വരുമ്പൊ എന്തെങ്കിലും ണ്ടായോന്ന് ഞങ്ങൾ ചോദിച്ചാലേ പറയൂ. ഓ – ഞാൻ പറയാൻ മറന്നു. ഇന്നു – മുരിക്കെടോ ഴിയിൽ വെച്ച് ഒരു പോത്ത് പിന്നാലെ ഓടി വന്നു, പോത്ത് കുത്തി എന്നു പറയുമെന്നാണ് ഞങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ചത് – എന്നിട്ടു വേണം കുറെ ചിരിക്കാൻ. തെക്കുഭാഗത്തെ പാറ പിടിച്ച് മേപ്പട്ട് കേറി എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ മുഖത്ത് നിരാശ പടർന്നു.ഇടക്ക് മടിയിൽ തിരുകിയ പൊടിഡപ്പി പുറത്തെടുത്തു തുറന്ന് വളരെ സൂക്ഷ്മതയോടെ ഇടതു കൈയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് സ്വൽപം പൊടി ഇട്ടു. വലതു കൈയ് തള്ളവിരലും ചൂണ്ടാണിവിരലും ഉപയോഗിച്ച് പൊടിയെടുത്ത് മൂക്കിനകത്തേക്കിട്ടു വലിച്ചു.പിന്നെ പോത്ത് എങ്ങോട്ടാ പോയത് ന്നു് ചോദിച്ചപ്പ ” അതതിൻ്റെ പാട്ടിനു പോയീന്ന് പറഞ്ഞു. അപ്പോഴേയ്ക്കും എടാ ഴി ല് ചായ എത്തി. ഒരു ലോട്ട നിറയെ ചായയും ചെറുപഴവും. ചായ കുടി കഴിഞ്ഞു നേരെ ഉറിയ മoത്തിലെ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാണ് അമ്പലത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര.

ആ സമയത്താണു് കരിക്കനാളികേര മിടുവാനായി വന്നത്.മിറ്റത്തെ നടുവിൽ നിക്കുന്നതെങ്ങിൽ രണ്ടു വലിയ പൊത്തുണ്ടായിരുന്നു – മരംകൊത്തി ഉണ്ടാക്കിയതാണ്.അതിലൊരു പൊത്തിൽ നിന്ന് നത്തിൻ്റെ രണ്ടു കുട്ടികളെ എടുത്ത് താഴേക്കിട്ടു. പറക്കാറായിട്ടില്ല ഞാൻ ഒരു ഈർക്കലയെടുത്ത് അതിൻ്റെ മേലു് കുത്തി നോക്കി. പെട്ടെന്നാണ് ആരോ എൻ്റ മണ്ടയ്ക്കു് മേടിനോക്കിയപ്പോൾ തള്ളനത്ത്.ഒരു ചെറുവിരൽ നീളത്തിൽ തലയിൽ മുറിവുണ്ടായി. അവിടത്തെ തലമുടിയും പോയി. കരിക്ക ഒരു പച്ച മരുന്നു പുരട്ടി, ആരോടും പറയണ്ടാന്നും പറഞ്ഞു ‘ പിറ്റെ ദിവസത്തേക്കു വേദനയെല്ലാം പോയി. പക്ഷേ ഒരു ചെറുവിരൽ നീളത്തിൽ ആ പാട് തലയിൽ ഇപ്പോഴുമുണ്ട്.

ഞങ്ങളുടെ കുട്ടിക്കാലം മടിയുടെയും? വികൃതിയുടെയും, വാശിയുടെയും കാലമായിരുന്നു.

ഭാഗം 20

ചക്കക്കാലമായാൽ നല്ല രസമാണ്. മിക്കവാറും എല്ലാ ദിവസവും എടേലത്തേരം ചക്ക തന്നെയാകും. വടുക്കോർത്തേൻ, ക്രള കപ്ലാവ്ല്, കുറ്റീമ്പു് പൊടിച്ചേൻ, അല്ലി ച്ചൊളേൻ, പടിഞ്ഞാറപ്ലാവു് (

(കോടി കായ്ചത് ) ഇങ്ങിനെ പ്ലാവുകൾ ധാരാളമുണ്ട്. വലിയ അമ്മമടവാൾ കൊണ്ട് തുണ്ടം തുണ്ടമായി വെട്ടി മേലടുക്കളയിൽ നിരത്തി വെക്കും അമ്മ മുക്കു ചെത്തി മുളഞ്ഞു കളഞ്ഞതിനു ശേഷം ഞങ്ങളെ വിളിക്കും. ഞങ്ങളെല്ലാവരും കൈയ്യിൽ വെളിച്ചെണ്ണ പുരട്ടിയതിനു ശേഷം ഓരോ തുണ്ടമായെടുത്ത് ചുള പറിച്ച് ചകിണിയും കരുവും നീക്കി തീറ്റ തുടങ്ങും’ വയർ നിറഞ്ഞതിനു ശേഷമേ എണീ ക്കൂ, പ്രായം കുറഞ്ഞ ആളുകളാണ് കൂടുതൽ തുണ്ടം കാലിയാക്കുക.തീറ്റ കഴിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും കൈയിൽ എണ്ണ പുരട്ടി ഇപ്പോൾ നമ്മളെല്ലാം കൈ കഴുകുന്ന മെത്തേഡിൽ കൈ കഴുകി സ്ഥലം വിടും. അമ്മ തുണ്ടം ചെറുതായി അരിഞ്ഞ് പുല്ലൊട്ടിയിൽ പശുക്കൾക്കിട്ടു കൊടുക്കും.ചുക്കും അയമോദകവും വേപ്പിലയും കൂട്ടി അരച്ച് മോരിൽ കലക്കി സന്ധ്യക്ക് എല്ലാവരും കുടിക്കണം’ദ ഹനക്കേട് ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനാണത്രേ. പത്തായപ്പുരയുടെ അവിടെ ഇരുന്ന് പണിക്കാരും പണി മാറ്റിയതിനു ശേഷം ചക്ക തിന്നാണ്ട്. ചക്ക വെട്ടി തുണ്ടമാക്കാം ന്നത് ക്കൽ ചുള പറച്ചു തിന്നുന്നത് വരെ കണ്ടിരിരിക്കാൻ നല്ല രസമാണ്. വട് ക്വോർത്തേൻ്റെ ചക്കയ്ക്കാണ് സ്വാദു കൂടുതൽ ‘ അതിൻ്റെ ചക്ക പണിക്കാർക്ക് കൊടുക്കാറില്ല. ആ വട്ക്കോർത്തേൻ്റെ താഴ്ത്ത്നിക്കണ ചക്ക പഴുത്തു തോന്ന്ണ് ണ്ട്, ഇപ്പത്തന്നെ ഇ ട്വാ ഭേദം – ” ഉപ്പേരി നുറുക്കി വെച്ച് പോകുമ്പോൾ വലിയ അമ്മ ശങ്കരേശ നോടായി പറഞ്ഞു – റാൻ എന്ന് മൂളി അയ്യപ്പനോടായി – അയ്യപ്പ ഒരു ചക്കട്. എന്ന് ഓർഡർ കൊടുത്തു. അയ്യപ്പൻ കുളക പ്ലാവിൻ്റെ ചക്കയാണിട്ടത്. വൈകുന്നേരം വട്ക്കോർത്തേൻ്റെ ചക്ക കാണാനില്ല. അന്വേഷണമായി. നോക്കുമ്പോൾ ഗോ പ്യാരും, കൂളക്കുടുക്കയും കുടി ആ പഴുത്ത ചക്ക കടിച്ചുപറിച്ച് ഒറ്റയിരിപ്പിൽത്തന്നെ തിന്നതായി കണ്ടു.അന്ന് വൈകുന്നേരം തന്നെ ശങ്കരേശന് വലിയ അമ്മയുടെ ശകാരം കേട്ടു .അയ്യപ്പന്ന് ശങ്കരേശൻ്റേയും .

ഭാഗം 19

മേനാ ത്തെ ശങ്കരൻ, ശങ്കരൈശൻ, രാമൻ നായർ തുടങ്ങിയവർക്ക് ഞങ്ങളുടെ ഊണുകഴിഞ്ഞാൽ എടാഴിയിൽ വെച്ചാണ് ചോറു കൊടുക്കാറ്. ഇല്ലത്തെ കാളൻ കൂട്ടി ഊണുകഴിക്കാൻ മേനാ ത്തെ ശങ്കരനു് വല്ല്യ മോഹാ ത്രൊ. മിക്കവാറും എല്ലാ സദ്യക്കും വരും’ അയ്യപ്പനും, ചാത്തപ്പനും കെഴുക്വോർത്തെ എറേത്ത് വെച്ചാണ് ചോറ് കൊടുക്കുക. അവസാനം ഇരിക്കണമ്മമാർക്ക്.. കെ ഴ്ക്കിനിയിൽ.വിഷു സമയത്ത് ലക്ഷ്മിയുടെ ഊഴമാണെങ്കിലും ഉച്ചയ്ക്കുണ്ണാൻ പറങ്ങോടത്തെ പാറോതിയും, തള്ളപ്പെണ്ണം ഉണ്ടാകും. വിഷു കഴിഞ്ഞ് അധികം താമസമുണ്ടായില്ല.ലക്ഷ്മി മരിച്ചൂന്ന് വിവരം കിട്ടി. കൊന്നതാത്രെ.പോക്കിക്കൊന്നതാത്രെ. പിന്നെ കിഴക്കെ കള്ള്യാത്ത്ന്ന് കല്യാണി വരാൻ തുടങ്ങി, കല്യാണി പശുവിനെ കറക്കാൻ എക്സ്പർട്ടാണ് .ഒരു കണ്ണേ കാണുള്ളൂ’, ഭർത്താവ് വേലു വിൻ്റെ കൈ പിശകു മൂലമാണെന്നും, പുല്ലരിയുമ്പോൾ കണ്ണിൽ കൊണ്ടതാണെന്നും രണ്ടു പക്ഷമുണ്ട്. ഏതായാലും ആർക്കും ആക്ഷേപമൊന്നുമില്ലാത്തതു കൊണ്ട് സാരമില്ലാതെ പോയി. അക്കാലത്ത് മുടവന്നുരി ൽ മോണിംഗ് വാക്ക് എടുക്കുന്ന രണ്ടു പേരിൽ ഒരാൾ വേലു വായിരുന്നു.കാക്കി ട്രൗസറും ബനിയന്നും ‘കോയമ്പത്തൂര് ഏതോ ഹോട്ടലുപണിയുണ്ടത്രേ.

വേലുവിൻ്റെ കൂടയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു എഴുത്തശ്ശനാണ് ഇല്ലത്ത് ആദ്യമായി റേഡിയോ കൊണ്ട് വന്ന് പാടിപ്പിച്ചത്. ഒരു ദിവസം സന്ധ്യക്ക് പൂമുഖത്തെപടിയിന്മേൽ റേഡിയോ ഓണാക്കി വെച്ചു പോയി: സിനിമാ പാട്ടും നാടകവുമെല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നു” അച്ഛൻ്റെ അമ്മാത്ത്ന്നും, കപ്ലിങ്ങാട്ട്ന്നും റേഡിയോ കേൾക്കാറുണ്ട്. ഇല്ലത്ത് സ്ഥിരമായി ഒരു റേഡിയോ ഉണ്ടാകാൻ ഇന്ദിരോപ്പോളുടെ കൊടുക്ക കഴിഞ്ഞ് 1 കൊല്ലം കൂടി വേണ്ടിവന്നു. ബുഷ് രണ്ടു ബാൻ്റ് ട്രാൻസിസ്റ്റർ ‘ഏട്ടൻ്റെ വക സമ്മാനം, ഞങ്ങൾ കുട്ടികൾക്കും, എല്ലാവർക്കും വളരെ സന്തോഷമായി ‘1958ൽ മാധപ്പൻ്റെയും, പരശരപ്പൻ്റെയും വേളി യും കുടിവെപ്പും രണ്ടു ദിവസങ്ങളിലായാണ് നടന്നത്. അന്നു് പെട്രോമാക്സ് വിളക്കായിരുന്നു. റോഡു സൗകര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. മിക്കവാറും ഇല്ലങ്ങൾ ഇതുപോലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ തന്നെയായിരിക്കും.

അന്ന് കൃഷ്ണപ്പൻ്റെ പാട്ടുപെട്ടി പത്തായപ്പുരയുടെ അവിടെ വെച്ച് പാടിച്ചിരുന്നു. വലിയ കോളാമ്പി യുണ്ടായിരുന്ന തിനാൽ നല്ല ശബ്ദത്തിൽ എല്ലാവർക്കും പാട്ടാസ്വദിക്കാനും കഴിഞ്ഞു

ഭാഗം 17

ഭഗവതിപ്പാട്ട്, ഊഞ്ഞാലാട്ടം, തിരുവാതിരക്കളി എന്നിവക്കു പുറമെ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം, നൃത്തം തുടങ്ങിയവ അഭ്യസിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ക്ലാസ്സുമുറിയായും കുറച്ചു നാൾ നമ്മുടെ പടിഞ്ഞാറ്റ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇന്ദിരോപ്പോൾ ഒമ്പതാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുന്ന കാലം. മുൻ കൊല്ലങ്ങളെ പോലെ അക്കൊല്ലവും സ്കൂൾ ആ നിവേഴ്സറിക്ക് പരിപാടിക്കു ചേരണം, ഇക്കൊല്ലം കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ പത്താം ക്ലാസാണ് ‘ഈ പരിപാടിയൊന്നും നടക്കില്ല. അതിനാൽ കുറച്ചു കൂടി നല്ല രീതിയിൽ പഠിച്ച് അവതരിപ്പിക്കണം. ( നോക്കണേ മത്സരബുദ്ധി അന്നു തന്നെ ഉണ്ട് ) ഡാൻസും, പാട്ടും പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു രാമൻ നായർ മാസ്റ്റരെ കൊണ്ടുവന്ന് ക്ലാസു തുടങ്ങി. മoത്തികന്നത്തെ ഭാരതിയും, ജോത്സ്യൻ കുട്ടൻ നായരുടെ അവിടത്തെ ഒരു കൂട്ടിയും കൂടെ പഠിക്കാനുണ്ട്.ശനിയും ഞായറും ആണ് ക്ലാസ്സു്. പഠന സമയത്ത് ഞങ്ങൾ കുട്ടികൾക്കങ്ങോട്ടു പ്രവേശനമില്ല. ഒരിക്കൽ ക്ലാസു സമയത്ത് ഞങ്ങൾ മൂന്നു പേരും കിഴക്കെ ഇറയത്ത് വെച്ച് അടിപിടി കുടി ബഹളം വെക്കയായിരുന്നു. പൂമുഖത്തു നിന്നു് അച്ഛൻ ഓടി വന്ന് ഞങ്ങളെ ബലമായി പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോയി എടാഴിയുടെ മുക്കിലിരുത്തി ‘”ഇനി ഇവടന്നു് അനങ്ങീട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അപ്പളേ ള്ളൂ”ണ്ണീയ്ക്കാറായാൽ ഞാൻ പറയാം.” വളരെ ഉച്ചത്തിലാണു പറച്ചിൽ; ഗൗരവഭാവത്തോടെ പൂമുഖത്തേക്കു തന്നെ പോയി. പാട്ട് പഠിപ്പിക്കുന്നത് കാണാനൊത്തില്ലെങ്കിലും കേൾക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ വിഷമിച്ചിരിക്കുന്നത് എടാഴി വാതിലിൻ്റെ തുളയിലൂടെ വലിയ അമ്മ കാണുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പാട്ടു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അച്ഛൻ വന്നു “നി എണീക്കാം ചിരിച്ചു കൊണ്ടാണ് അനുവാദം തന്നത് ‘വലിയ അമ്മക്ക് ഞങ്ങളോടു സഹതാപം തോന്നിയിട്ടാണോ എന്നറിയില്ല.- പിറ്റേന്നു മുതൽ കെ ഴ്ക്കിനിയുടെ തെക്കെ അറ്റത്തിരുന്ന് അഴികൾക്കിടയിലൂടെ നോക്കാൻ അനുവാദം തന്നു. ശബ്ദിക്കാനോ വികൃതി അടിക്കാനോ പാടില്ലെന്ന ഒരു പദേശവും, നിർത്തി നിർത്തി പാടൂ ” എന്ന് നെടുമുടി വേണു ഏതോ ഒരു സിനിമയിൽ പറയുന്ന രംഗം കണ്ടപ്പോൾ പടിഞ്ഞാറ്റയിലെ പാട്ടു ക്ലാസ് ഓർമ്മ വന്നു.
അക്കൊല്ലം സ്കൂൾ ആ നിവേഴ്സറിക്ക് മുത്തശ്ശിമാരും, ഞങ്ങളും പോയിരുന്നു. വലിയ സ്വീകരണമാണു് കിട്ടിയത്.പൊതുയോഗത്തിൽ സ്വാഗത പ്രസംഗം അച്ഛനായിരുന്നു. രംഗപൂജക്ക് ഇന്ദിരോ പ്പോളും സംഘവും ,ലളിതഗാനം, ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം – എല്ലാം കഴിഞ്ഞ് കുട്ടികളുടെ നാടകം. അച്ഛനായിരുന്നു ഡയറക്ഷൻ’. ആ പരിപാടി കഴിഞ്ഞതോടെ ക്ലാസ്സു നിർത്തി.ക്ലാസു മേലേപ്പാട്ടേക്കു മാറ്റി. ഇന്ദിരോപ്പോൾ ക്ക് വീണ്ടും പഠിക്കാൻ മോഹമുണ്ടായിരുന്നു. അച്ഛൻ സമ്മതിച്ചില്ല. അടുത്ത കൊല്ലം പത്താം ക്ലാസായി.
ഒരു ദിവസം ഇന്ദി രോപ്പോൾ ക്ക് വടക്കെ വേലിയ്ക്കൽ പോയി ആരും അറിയാതെ ഡാൻസും ക്ലാസ് കാണണം.എന്നോട് തുണയ്ക്കു വരാൻ പറഞ്ഞു. വേലിയ്ക്കലെത്തുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ ഇന്ദിരോപ്പോ ളു ടെ കാലിൽ കുപ്പിച്ചില്ല്കുത്തിക്കയറി’ ഞാൻ ഉറക്കെ തള്ളപ്പെണ്ണിനെ വിളിച്ചു. കഴുകി തെങ്ങിൻ്റെ മൊരി മുറിവിൽ വെച്ച് തുണികൊണ്ടു കെട്ടി. അങ്ങിനെ പാട്ടു പഠിക്കാനും, നൃത്തം ചെയ്യാനുമുള്ള മോഹം തൽക്കാലം അവസാനിപ്പിച്ചു

ഭാഗം 16

ഇല്ലത്തെ അന്നത്തെ അട് ക്കള അത്യാവശ്യം വലിപ്പമുള്ളതായിരുന്നു. വല്ല പിറന്നാളോ മറ്റോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ സദ്യയൊരുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടായിരുന്നില്ല, മൂന്ന് കുഴിയടുപ്പും ഒരു ഇഷ്ടികയടുപ്പും -ആട്ടുകല്ല് അഴിയ കത്തും, അമ്മി കെ ഴ്ക്ക്വോർത്തും സ്ഥിരമായി സ്ഥാപിച്ചതാണ്. അടുക്കളയുടെ വടക്കുവശത്ത് കരിങ്കൽ കൊട്ടത്തളം’ തുടിയിൽ ചുറ്റിയ കയറിൽ ബക്കറ്റുകെട്ടിയാണ് വെള്ളം കോരുന്നത്. രാവിലെ അമ്മ വെള്ളം കോരുന്ന ശബ്ദം കേട്ടാണ് അടുത്ത വീട്ടിലുള്ളവർ സമയം കണക്കാക്കുന്നത്, അടുക്കളയുടെ മു ക ൾ ഭാഗം അട്ടമാണ്.പൊളിച്ച വിറക് സൂക്ഷിക്കാനുള്ള സ്ഥലം ‘മരക്കോണി വെച്ചാണ് അട്ടത്തേക്ക് കയറുന്നത്. ഒളിച്ചുകളിക്കുമ്പോൾ വലിയ കുട്ടികൾ അട്ടത്ത് കയറി ഒളിക്കാറ്ണ്ട്. അടുക്കളയുടെ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായി കൂട്.( സ്റ്റോർ റൂം) മരത്തിൻ്റെ കൂട് മുകളിലും താഴെയുമയി തട്ട് തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.മുകൾ പുറം ഭാഗം മണ്ണു കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ് മെഴുകി നിലം പോലെ. അങ്ങാടി സാമാനങ്ങളെല്ലാം പാനി, കലം, ടിന്ന് തുടങ്ങിയവയിൽ നിറച്ച് കൂടി നുള്ളിൽ വെച്ച് വാതിലടക്കാം ”നിത്യോപയോഗ പാത്രങ്ങളെല്ലാം കഴുകി കൂടി നു മുകളിൽ കമഴ്ത്തി വെയ്ക്കും’ അന്നു് അടുക്കളയിൽ ഇരുന്നു പണിയെടുക്കുവാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. കുമ്പിട്ടു നിന്നു വേണം;

മുത്തശ്ശിമാരും മുത്തുമുത്തശ്ശിമാരും മുതൽ തുടങ്ങിയതാണ്. ഒരിക്കൽ അച്ഛൻ്റെ പിറന്നാൾ സമയത്ത് വടക്കേടത്തെ അച്ഛുതേട്ടൻ്റ ഒരു കമൻ്റ്. ” ങ്ങനെ ആയാ പറ്റില്ല്യ. ആലുവ അടുപ്പു് വെക്കണം ഇല്ലങ്കിൽ കൂന്ന് കൂന്നു് നടക്കാറാവും – ന്നാ അതൊന്നു് അമ്മാമനോട് പറയൂ.ഏയ് ഞാൻ പറഞ്ഞൂന്നേള്ളൂ. അച്ഛനെ എല്ലാ മരുമക്കൾക്കും പേടിയും, ബഹു മാനവും ഉള്ള കൂട്ടത്തിലാണു്

ഭാഗം 15

ഒരു ദിവസം ഞങ്ങൾ മിററത്ത് കളിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ പടികടന്ന് ആരൊക്കെയോ വരുന്ന കണ്ടു. ഞങ്ങൾ കളി നിർത്തി അകത്തേക്കോടി – അച്ഛനും, മാധ പ്ഫനും, നാരായണപ്പനും പൂമുഖത്തുണ്ട്. നല്ല തൂവെള്ള ഷർട്ടും മുണ്ടുമുടുത്ത ഒരാളും – കൊമ്പൻ മീശമേ ലോട്ട് പിരിച്ചു വെച്ച വരയൻ ബനിയനി ട്ട വേറൊരാളും ആദ്യം പറഞ്ഞ ആളെ ആദരിച്ചുകസാലയിലിരുത്തി ” മീശക്കാരൻ കോലായിൽ നിന്നതേ ഉളളൂ; അരിക്കത്തെ കാടുവിലക്കു വാങ്ങിയ ജോസഫും, സഹായി ജോജ്ജ് മേസ്ത്രിയും ആണത്രേ, അവർക്ക് താമിയെ കൂടി വേണം. അയ്യപ്പൻ്റ അച്ഛനാണ് താമി – കാ ട്വോക്കാരൻ താമി എന്നു പറഞ്ഞാലേ എല്ലാ വർക്കും മനസ്സിലാകൂ – അവൻ്റെ സമ്മതമാണ് നോക്കണ്ടത്, എങ്ങന്യായാലും എനിക്ക് വിരോധമില്ലെന്ന് അച്ഛൻ പറഞ്ഞു. പടപ്പുറത്തു കാത്തു നിക്കുന്ന താമിയെ മീശക്കാരൻ വിളിച്ചു കൊണ്ടുവന്നു ° “ത മ്പ്രാൻ മാര്പറേണ പോലെ ചെജ്ജാ “. അച്ഛൻ സമ്മതം കൊടുത്തു. നസ്രാണി ടെ കീഴിൽ പണിയെടുക്കാൻ നല്ല മടിയുണ്ടായിരുന്നു ന്ന് പിന്നീട് അയ്യപ്പനാണ് പറഞ്ഞത്. നമ്മുടെ ഇല്ലം ആദ്യം ആ കാട് നിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്താണത്രെ ഉണ്ടായിരുന്നത്. മുടവന്നൂരിലെ തേവർ സ്വയംഭൂ ആയപ്പോൾ അമ്പലം പണിത് അതിനടുത്തേക്ക് ഇല്ലം മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചതാണെന്നാണ് പഴമക്കാർ പറയുന്നത്‌. അരിക്കത്തക്കാട്ടിൽ (ജോസഫിനു കൊടുത്ത സ്ഥലം) ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ മന ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നതിൻ്റെ തെളിവുകൾ കാണുന്നുണ്ട്. കൊട്ടത്തളം അടുക്കളകിണർ’ പഴയ ഓവുകൾ’ പുരത്തറ – നാലുകെട്ടടക്കമുള്ള വിസ്താരത്തിൽ ജോസഫ് മരങ്ങളെല്ലാം വെട്ടി റബ്ബർ കൃഷി തുടങ്ങി.കാടായി നിന്നിരുന്ന സമയത്ത് നരിയ ട ക്കമുള്ള മൃഗങ്ങൾ താമസിച്ചിരുന്നു. ഒരിക്കൽ സന്ധ്യക്ക് നാ രണപ്പൻ ഇവിടെ നിന്നു പോകുമ്പോൾ ഇടവഴിയുടെ വളവിൽ വെച്ച് പുലിനേർക്കു ചാടി നിലവിളിക്കയും രാമ ഷാരോടി കൂക്കി ആളെ കൂട്ടി ടിന്നിൽ കൊട്ടി പുലിയെ ഓടിച്ചതും ഇന്നും ഓർമ്മയിലുണ്ട്, അന്ന് ഇല്ലത്തെ വെള്ളു നരിയുടെ പിന്നാലെ ഓടിപ്പോയി തിരിച്ചു വന്നില്ല്യ, – പിറ്റേന്ന് വാലില്ലാതെ വന്നു’ .നരിയുടെ വായിൽ നിന്നു രക്ഷപ്പെട്ടതാണ്,

ഒരു ശല്യം പോയപ്പോൾ വേറൊരു ശല്യം എന്നു പറഞ്ഞ പോലെ – ഇപ്പോൾ പാറ്റാട വലിയ ഒരു ശല്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒരു തെങ്ങിൻ്റ് മോളിലും തേങ്ങയുണ്ടാകില്ല. എള നീരാ കുമ്പഴേക്കും പാറ്റാടതിന്നു പോകും. ഈ പാറ്റാട എപ്പഴാ വര്യാ – ഞങ്ങൾക്കതിനെ കാണാൻ പറ്റിയിട്ടില്ല. ശങ്കരേശ നോടാണ് ചോദിച്ചത് – മറുപടി പറഞ്ഞത് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കുട്ട്യാപ്പയാണ്. ഇന്ന് വൈകന്നേരം തമ്പ്ര മ്മാർക്ക് പാറ്റാടേനെ കാണിച്ചു തരാം.. സന്ധ്യക്ക് ഞങ്ങളെല്ലാം മുറ്റത്ത് കാത്ത് നിന്നും അമ്പലപ്പറമ്പിൽ നിന്ന് ആളുകൾ കൂക്കിവിളിക്കുന്ന ശബ്ദം.ആകാശത്തൂടെ ഒരു പൂച്ച പറന്നു വന്ന് പടിഞ്ഞാറെ പനയിന്മേൽ ഇരുപ്പുറപ്പിച്ചു’കട്ട്യാപ്പയും സംഘവും. പടി കടന്ന് വന്ന് പനയിൽ കയറി ആജന്തുവിനെ അടിച്ച് താഴേക്കിട്ടു, അതായിരുന്നു പാറാട; കണ്ടാൽ ഒരു പൂച്ച.നീണ്ട വാലിനു പുറമെ ഒട്ടിക്കിടക്കുന്ന രണ്ടു ചിറകുകൾ ‘കുട്ട്യാപ്പയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പാറ്റാടനായാട്ട് ഇടക്കിടക്കുണ്ടാവാറുണ്ട്…….

ഭാഗം 14

അന്നൊക്കെ പല ചരക്കു സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പട്ടാമ്പിയിൽ പോണം. പട്ടാമ്പി സ്റ്റോർ രണ്ടാഴ്ചക്കു വേണ്ട സാധനങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റും കാശുമായി ചാത്തപ്പനാണ് പോയി വാങ്ങാറുള്ളത്. പട്ടാമ്പി പാലമൊന്നും ആയിട്ടില്ല. കണ്ണന്നൂർ കരിമ്പനക്കടവു വഴി നടന്നു വേണം പോകാൻ. അരി ഉണ്ടാക്കൽ ഇരിക്കണമമ മാരുടെ ഭാരമാണ്. കിഴക്കെ കള്ളിയത്ത്, പടിഞ്ഞാറെ കള്ളിയത്ത്, പറങ്ങോടത്ത്, ഈ 3 വീട്ടുകാർക്കാണ് മനക്കലെ ഇരിക്കണമ്മ സ്ഥാനം.ശങ്കരൈശൻ നെല്ല് അളന്നു കൊടുക്കും ഓരോരുത്തരും അവരുടെ വീട്ടിൽ കൊണ്ടുപോയി പുഴുങ്ങി ഉണക്കി കുത്തി അരിയാക്കി കൊണ്ടുവന്ന് വലിയ അമ്മയെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തണം. ഒരു ചായപ്പൊടിക്കാരൻ മാപ്ള മാസത്തിലൊരിക്കൽ ഇല്ലത്ത് വരും. സെയിത് മുഹമ്മദ് എന്നോ മറ്റോ ആണു പേരു്. വയനാടൻ ചായപ്പൊടിയുടെ ഏജൻ്റാത്രെ. വിലയിൽ കുറച്ചു ലാഭമുണ്ട്.
അന്നത്തെ കുട്ടികളുടെ എൻ്റർടൈ മൻ്റ് കൊല്ലത്തിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ തവണ ഗുരുവായൂരിൽ തൊഴാൻ പു വ്വാ, ഉത്സവകാലത്ത് കണ്ണനുരമ്പലത്തിൽ പോയി ചാക്യാർ കൂത്ത്’ ഓട്ടം തുള്ളൽ, തായമ്പക, പാഠകം, തുടങ്ങിയവ കണ്ടാസ്വദിക്കൽ, കൊല്ലത്തിലൊരിക്കൽ അമ്മാത്ത് പുവ്വാ – വേറെ ഒരു ലോകം അറിയില്ല -ആയിടക്കാണ് കപ്ലിങ്ങാട്ടെ നാരണേട്ടന് എറണാകുളത്ത്‌ എൻ.ബി.എസ്സിൽ ജോലി കിട്ടിയത്.പിന്നെ എല്ലാ കൊല്ലവും നാരണേട്ടൻ വരുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ കുട്ടകളെ പട്ടാമ്പി കൊണ്ടുപോയി സിനിമ കാണിക്കുമായിരുന്നു. നടന്നു വേണം പോക്കൻ. പുഴ കടക്കണം. ശങ്കരേശന്നും, അയ്യപ്പനും, ചാത്തപ്പനും തോളിലേറ്റിഞങ്ങളെ അക്കര കൊണ്ടാക്കും -അവരെ സിനിമക്ക് കയറ്റാറില്ല. സിനിമാക്കഥ ഇടക്ക് പറങ്ങോടത്തെ പാറോതി പറഞ്ഞു തരാറുണ്ട്. നല്ലതങ്ക എന്ന സിനിമയുടെ കഥ എത്ര പറഞ്ഞാലും മതിയാകില്ല .. പാറോതിയ്ക്ക്, ഞങ്ങൾക്കാണെങ്കിൽ അതു കേട്ടാൽ ഭയങ്കര പേടീം ആകും. കുട്ടികളെ കിണറ്റിലെറിഞ്ഞു കൊല്ലുന്ന കഥയാണ്.അമ്മാത്തേക്കു പോകുന്നതിന് മുമ്പു് വളക്കാരൻ മാപ്ലയെ വരുത്താറുണ്ട്. ഇന്ദിരോപോൾക്ക്‌ മുടി കെട്ടാൻ നാട, സ്ലേഡ്: പേൻ ചീർപ്പ് കൂട്ടത്തിൽ ചെറിയ റബ്ബർ പന്ത് ഞങ്ങളും വാങ്ങാറുണ്ട്.

ഭാഗം 13

മദ്ധ്യവേനലവുധിക്കാലം എത്താറായി. അച്ഛൻ പൂമഖത്തെ കസാലയിലിരുന്ന് ശങ്കരേഴ് ശനുമായി എന്തോ വലിയ കാര്യം ചർച്ച ചെയ്യുകയാണ്. ഓപ്പോളേര് വരുമ്പളയ്ക്കും ആകുളം എന്തെങ്കിലും ചെയ്യണം.കഴിഞ്ഞ കൊല്ലത്തെ വരവിൽ പ്രത്യേകം ഏൽപിച്ചു പോയതാണ്.വെട്ടു കല്ലുകൊണ്ടുള്ള പടവുകൾ മിക്കവാറും ഇടിഞ്ഞു നാശമാശിരിക്കുന്നു.6 മാസമായി കല്ലം മൂപ്പൻ നാരായണൻ കരിങ്കൽ പടവുകൾ ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കയാണ്. അതവിടുന്ന് ഇങ്ങോട്ടടുപ്പിച്ചു വിഷുവിനു മുമ്പായി പണി കഴിക്കാൻ പറ്റ്വോ ?- കാശ് ണ്ടങ്ങേഒരു മാസം കൊണ്ട് പണി തീർക്കാം. ശങ്കരേശ്ശൻ്റെ മറുപടി. അച്ഛൻ്റെ അഭിമാനബോധവും, ഇച്ഛാശക്തിയും -പിറ്റേന്നു പണി തുടങ്ങാൻ ഏർപാടായി. കുളത്തിലെ വെള്ളം വറ്റിക്കാൻ എഞ്ചിൻ കുന്നംകുളത്തു പോയി വാങ്ങി “വില്ല്യേഴ്സു് – 3 ഹോഴ്സ് പവറിൻ്റെ. തണ്ടും തടിയുമുള്ള ചെറുമക്കളെ കൂട്ടി കരിങ്കൽ പടവുകൾ അടുപ്പിച്ചു.

ദേശത്തെ പ്രമുഖ കർഷകനായ ഗോപാലൈശൻ വന്നു.എഞ്ചിൻ ഫിറ്റ്‌ ചെയ്ത് സ്റ്റാർട്ടാക്കി.തോടു വഴി കുറയിലേക്ക് വെള്ളം വിട്ടു: ചേററും ചളിയും നീക്കി കുളം വൃത്തിയാക്കി പഴയ വെട്ടുകല്ലുകളെല്ലാം കുളത്തിൻ്റെ വടക്കുവശത്തേക്കു മാറി. ചെത്തിമിനുക്കിയ കരിങ്കൽ പടവുകൾ ഓരോന്നായി കുളത്തിലേക്കിറക്കി. കുളത്തിൻ്റ പടിഞ്ഞാറുവശം അടിയിൽ നിന്നു് മേലോട്ട് പടവുകൾ പാവാൻ തുടങ്ങി. കല്ലം മൂപ്പൻ നാരായണനും, മാപ്ലയുമാണ് പടവുകാർ. മാപ്ലയുടെ പേരറിയില്ല. 10 ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പടവും കഴിഞ്ഞു.പുതിയ കുളപ്പരയും തീർത്തു.ആ ദിവസങ്ങളിൽ മോട്ടോർ അടിക്കുന്നതു കാണാനും, മത്സ്യം പിടിക്കാനുമായി എത്ര ആളുകളാണ് വന്നു പോയത് ന്ന റി യു മോ? ഒരു ഉത്സവം പോലെയായിരുന്നു. കല്ല് എറ്റിയിരുന്ന ചെറുമക്കൾ” ഐല സ, പാടിയാണ് പണിയെടുത്തിരുന്നത്. വിഷു കഴിഞ്ഞ് പിറ്റെന്നാൾ തന്നെ ഇല്ലം വിരുന്നുകാരെ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എനി 1 മാസം അമ്മമാർക്ക് തിരക്കോടു തിരക്കു തന്നെ. മഹളേരും, മരുമ ഹളേരും, അവരുടെ കുട്ടികളും എല്ലാം കൂടി മുപ്പതോളം പേരുണ്ടാകും.ഇല്ലത്തെ എല്ലാ മുറികളും ആളുകളാകും. അച്ഛൻ എങ്ങിനെയാണിതെല്ലാം മേനേജ് ചെയ്തിരുന്നതെന്ന് ഇപ്പോൾ ആലോചിക്കുമ്പോൾ ഒരു രൂപവുമല്ല. ഞങ്ങൾ കുട്ടികൾ കുട്ടിപ്പുരയുണ്ടാക്കി കഞ്ഞി വെച്ചു കളിച്ചും, ചിരട്ട അപ്പം ഉണ്ടാക്കി കളിച്ചതും കള്ളനും പോലീസുമായി കളിച്ചതും ഇന്നും ഓർക്കാൻ ഒരു രസം. മാവിൻ ചുവട്ടിൽ രാവിലെ അലുമിനിയച്ചെമ്പുമായി മാങ്ങ ശേഖരിക്കുന്നത് ഞങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി ആയിരുന്നു, അതിനിടക്ക് ഒരു ദിവസം മാങ്ങ കിട്ടിയില്ല’. അടാമ്പുറത്തെ ചെക്കൻമാർ നേരത്തെ വന്ന് മാങ്ങ പറുക്കിക്കൊണ്ടു പോയീന്ന് വിവരം കിട്ടി. വേലി പൊളിച്ചു് കടന്നാണ് മാങ്ങ എടുത്തതത്രേ. അന്നു വൈകുന്നേരം അവർ വരുന്ന വഴിയിൽ അയ്യപ്പനെ കൊണ്ട് ഒരു കുഴിയുണ്ടാക്കി അതിനു മുകളിൽ ചുള്ളിക്കമ്പുവെച്ച്ചപ്പിലകൊണ്ട് മൂടി.പിറ്റെ ദിവസം നേരത്തെ കാത്തിരുന്നു. രണ്ടു ചെക്കന്മാർ വേലി ചാടിവന്ന് കുഴിയിൽ വീണു. ഓടിച്ചെന്ന വരെ ചെവി പിടിച്ചു പടിഞ്ഞാറെ പടിവഴി പുറത്താക്കി.വാതിലടച്ചു. വഴി അറിയാതെ അവർ കരഞ്ഞു.ശങ്ക രേശൻ്റെ അനിയൻ്റെ മക്കളായിരുന്നു അവരെന്നു് പിന്നീടാണറിഞ്ഞത്,

ഭാഗം 12

വടക്കിനിയുടെ വടക്കുവശം അഴ്യാ കപ്പുര .വടക്കനിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് വഴിയല്ല’: നീളത്തിൽ ഒറ്റമരത്തിൽ തീർത്ത 3 അഴികളും അഴിവാതിലും. പടിഞ്ഞാറേ എടാഴീക്കൂടെയൂം അടുക്കളയിലൂടെയും പ്രവേശന വാതിലുകളുണ്ട്‌. വടക്കിനിക്കും, തൊട്ടിക്കും ഇടയിലുള്ള ഭാഗമാണു് പടിഞ്ഞാറെ ഇs നാഴി. അടച്ചൊറ പ്പുള്ള മുറിയാണത്‌. തേങ്ങാ പിണ്ണാക്ക് ‘കടലപ്പിണ്ണാക്ക്, കാലിത്തീറ്റ തുടങ്ങിയവ നിറച്ചു വെച്ചിട്ടുള്ള പ്ടാവുകൾ പുളിങ്ങഭരണി പഴയ ചാക്കുകൾ ചേമ്പ്, ചേന, ചക്കക്കുരു ഇവയുടെ സൂക്ഷിപ്പുമുണ്ട്. തൊട്ടി – ഇരിക്കണമ്മ മാരുടെ മുറിയാണ്.അഴിയകത്തെ മരപ്പടിയിൽ ചാരിയിരുന്ന് ഉറങ്ങാൻ സുഖമാണ്. അന്തർജനങ്ങൾ ഉച്ചക്ക് ഊണുകഴിഞ്ഞ് മൂന്നും കൂട്ടുന്നത് അവിടെയിരുന്നാണ്. പതിവു് ‘ഇരിക്കണമ്മമാരുടെ പണിയായ കൂട്ടാനുള്ള കഷ്ണം നുറുക്കുന്നത് അഴിയ കത്തു വെച്ചിട്ടാണ്. കഷ്ണം നുറുക്കുന്ന സമയത്ത് വടിക്കിനിയുടെ അഴിവാതിൽ തുറന്നു വെക്കണത്രെ! ഇരിക്കണ മമ മാരിൽ ചിലർ മുമ്പു്നു റുക്കാൻ കൊടുത്ത കഷ്ണത്തിൽ നിന്ന് കുറച്ച് മോഷ്ടിക്കുമായിരുന്നൂ ത്രെ. അഴിയ കത്തു വെച്ചാണ് വെളുത്തേടത്തോൾ അലക്കി കൊണ്ടുവന്ന തുണികൾ എണ്ണം നോക്കുന്നത്‌. ഒരു വലിയ ഭാണ്ഡത്തിലാണ് കൊണ്ടുവരാറു്. വലിയ അമ്മയും, അമ്മയും കൊണ്ട് വന്നത് അടയാളം നോക്കി പരിശോധിച്ചു എണ്ണം ഉറപ്പുവരുത്തി വേറെ വേറെ തരം തിരിച്ചതിനു ശേഷം വെളുത്തേടത്തെ കാർത്യായനിക്ക് ചോറുകൊട്ക്കും. കുലിയായി അരിയും – അലക്കി കൊണ്ടുവന്നത് മോളിലെ മച്ചിൽ കൊണ്ടുപോയി അവരവരുടെ കാൽ പെട്ടിയിലേക്ക് എടുത്തു വെക്കും. കൂറ വരാതിരിക്കാൻ കൂറഗുളിക വെയ്ക്കും.അക്കാലത്ത് ഞങ്ങൾ കുട്ടികളുടേതായിട്ടുള്ള ഒരു ഡ്രസ്സുകളും അലക്കാൻ കൊടുത്തു കാണാറില്ല. എണ്ണക്കുറവും ഒരു കാരണമാവാം. നല്ല മണമുള്ള മുറി എന്ന് പ്രീതി വിശേഷിപ്പിച്ചതാണ് ഈ മച്ച്.സ്ത്രീകളുടെ ഡ്രസ്സ്, ആഭരണങ്ങൾ, മേക്കപ്പ് സാധനങ്ങൾ ഒക്കെ ഈ മുറിയിലാണുണ്ടാവുക. അന്ന് മേക്കപ്പ് സിമ്പിളാണ്. ചുമരിൽ ഒരു വലിയ കണ്ണാടി’ ചാന്തും കുപ്പി, കൺമഷിഡപ്പി, ചീർപ്പ് ഇവജനൽ പടിയിലും വെക്കും.സാവിത്രി ച്ചെറിയമ്മയുടെ പെട്ടി വന്നതിനു ശേഷം ജനൽ പടിയിൽ ഒരു പൗഡർ ടിന്നുകൂടി വന്നു.

ഭാഗം 11

അങ്ങനെയാണ് ശങ്കരേശനുമായി ഇക്കാര്യം സംസാരിക്കാനിടയായത്. ജ്യോത്സ്യൻ കുട്ടൻ നായരും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.പങ്ങൻ എന്താ പറഞ്ഞത് ?-എഴ് ശൻ്റെ ചോദ്യം. ഉണ്ടായ കാര്യങ്ങളെല്ലാം വള്ളി പുള്ളി വ്യത്യാസമില്ലാതെ ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞു ‘ എന്നേപ്പത് ണ്ടായ്യേ ?ഏയ് ശൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു. മിന്യാന്നുച്ചക്ക്. മിന്യാന്നുച്ചക്കോ -പങ്ങനോ ?- ഓൻ ചത്തിട്ടിപ്പൊ കാലെത്ര്യായി, സ്വപ്നം കണ്ടതാവും. അപ്പൊ മിന്യാ ന്നി വിടെ രുന്ന് ഊണ് കഴിച്ചതാരാ; ഞങ്ങൾ പരസ്പരം നോക്കി. അതു വരെ ഒന്നും മിണ്ടാതിരുന്ന കുട്ടൻ നായർ ഒരു ശ്ലോകം ചൊല്ലി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.മരിച്ചു പോയ ചിലർ ഇടക്ക് നമ്മടെ എടേല് വരും അതൊന്നും കാര്യമാക്കണ്ട. മരിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് അയാൾക്ക് ഒരു ദിവസമെങ്കിലും ഇല്ലത്തു പാർക്കാൻ മോഹണ്ടായിട്ടുണ്ടാകും. അതിൻ്റെ ബാക്ക്യാണി തൊക്കെ ‘. ഇനിയും പല ആത്മാക്കളും ഇവിടെ വന്നും പോയും കൊണ്ടിരിക്കും അവരുടെ ഒരു സങ്കേതമാണ് ഈ സ്ഥലം. ആരും ഭയപ്പെടരുത്.കുട്ടൻ നായർ പറഞ്ഞു നിർത്തി.

തുറക്കാത്ത മുറിയെ പറ്റി ചിന്തിക്കേണ്ട എന്നും ഞങ്ങൾ തീരുമാനിച്ചു. വല്ല്യേ കുഞ്ച്വമ്പൂരിടെ മരണം തൊട്ടമുറീലല്ലേ ഉണ്ടായ്യേ, ആ മുറീല് എന്തു കേടുണ്ടായിട്ടാ: കട്ടൻ നായർ ഏഴ് ശനോടായി ചോദിച്ചു. അത് പനി പിടിച്ച് മരിച്ചതാ.കണ്ണന്നൂരമ്പലത്തീന്ന് വരുമ്പൊ കുറേല് മുമ്പു കാണാത്ത ഒരു കഴൽ’ പറേൻ കണ്ട നായിരുന്നൂ ത്രെ. ആളുമാറി ഒടിച്ചതാ.ഇല്ലത്ത് വന്ന് ഒത്തമോളിൽ പോയി കടന്നു. ഡോ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ മരുന്നുകൾക്കു പോലും രക്ഷപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഏഴാം ദിവസം കഴിഞ്ഞു കുട്ടികൾ ഇതൊന്നും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടെന്ന ഒരു ഉപദേശവും തന്നു് വള്ളുവനാട്ടിടെ ജ്യോതിഷ രാജാവു് കട്ടൻ നായർ മടങ്ങി ‘.