Arikkath

ഭാഗം 32

1949 ൽ ഭാഗം പിരിഞ്ഞ് താമസം വേറെ ആക്കിയെങ്കിലും മിക്കവാറും എല്ലാ ദിവസങ്ങളിലും നാരായണപ്പനും മറ്റും സൊറ പറയുവാൻ ഇല്ലത്തു വന്നിരുന്നുവത്രെ. നാട്ടിലെ ഏറ്റവും പുതിയ സംഭവങ്ങൾ, കൃഷി, രാഷ്ട്രീയം ഇതെല്ലാം ചർച്ചാ വിഷയമാകും. മരിക്കുന്നതിൻ്റെ ഒരാഴ്ച മുമ്പ് കൂടി നാരണപ്പൻ വന്നിരുന്നു. ഇതു പോലൊരു ദിവസം പൂമുഖത്തെ ചർച്ചയിൽ റോഡായിരുന്നു വിഷയം. ഇന്ദിരോപ്പോളുടെ വേളിക്ക് നടന്നു പോയത് അഭിമാനികൾക്ക് വിഷമം ഉണ്ടാക്കിയ കാര്യമാണല്ലോ. അന്യേ ൻ്റെ വേളിക്കു മുമ്പു് നമുക്കെന്തായാലും ഒന്നു ശ്രമിക്കണം’ നാ രണപ്പൻ അന്ന് പഞ്ചായത്ത് മെമ്പറായിരുന്നു. ഇമ്പിച്ചിബാവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു.” ഞാൻ രണ്ടാഴ്ച ആപത്തായപ്പുരയിൽ ഒളിച്ചു താമസിച്ചതാണ്.അങ്ങിനെ തൃ ത്താലയിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ റോഡുപണി തു.വർഷങ്ങൾ നീങ്ങി. വലിയേട്ടൻ പഠിപ്പു കഴിഞ്ഞ് നടുവണ്ണൂരിൽ പ്രാക്ടീസു് തുടങ്ങി. എല്ലാ മാസവും വരും. അമ്പാസിഡർ കാറിലാണ് വരവ്‌. ഡ്രൈവറായി രാഘവേട്ടനും. കാറ് ജോസഫിൻ്റെ എസ്റ്റേറ്റിലാണ് നിർത്താറ്. വലിയേട്ടൻ വന്നാൽ ഞങ്ങൾക്കൊക്കെ വലിയ ആഘോഷമായം. ഉച്ഛയൂണു കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂർ പോക്ക് സ്ഥിരമായിരുന്നു, സ്വാമിയുടെ ഹോട്ടലിലെ മസാലദോശ, സിനിമ – — .വേളി അടുത്തു, അമ്പലക്കുളം വരെ റോഡായി ” – അടുത്ത വർഷം തൃത്താല – കൂറ്റനാട് റോഡിലേക്ക് ആറോഡ് എത്തിച്ചു – അങ്ങിനെ തൃ ത്താല – ഞാങ്ങാട്ടിരി റോഡ് മുടവന്നൂർ വഴിയാ. ഥാ ർ ത്ഥ്യമായി. അച്ഛൻ്റെയും, നാരായണപ്പൻ്റെയും പ്രവർത്തനത്തിൻ്റെ ഫലം – ഇതു പോലെ തന്നെയാണ് കറൻ്റ് കണക്ഷ ൻ്റെ കാര്യത്തലും, ഒരു പാട് ഓടിപ്പാച്ചലുകൾക്കൊടുവിൽ ഇലക്ട്രിസിറ്റിയും യാഥാർത്ഥ്യമായ .ചെറിയേട്ടൻ്റെയും, കുഞ്ഞേട്ടൻ്റെയും വേളിക്കു മുമ്പ് വയറിംഗ് കഴിച്ചെങ്കലും കണക്ഷൻ കിട്ടിയില്ല. അന്നു ജനറേറ്ററാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. ട്രാൻസ്ഫോർമർ കിട്ടാൻ വൈകി. ഇലക്ട്രിസിറ്റി കണക്ഷൻ്റെ കാര്യത്തിൽ ND – മാധവൻ നമ്പൂതിരിയുടെ സഹായം ധാരാളം ഉണ്ടായിരുന്നു. ടെലഫോണിൻ്റെ കാര്യത്തിലും പൂമുഖ ചർച്ചക്കു ശേഷം അച്ഛൻ തന്നെയാണ് മുന്നിട്ടു പ്രവർത്തിച്ച്, ടെലഫോൺ പോസ്റ്റുകൾ കുഴിച്ചിടുന്ന ജോലി ശ്രമദാനമായാണ് നടന്നത്‌.1969ൽ മുടവന്നൂരിൽ ” യുവജന വായനശാല” തുടങ്ങിയത് – അച്ഛൻ, നാരണപ്പൻ, കുഞ്ഞപ്പൻ, കൃഷ്ണപ്പൻ, Em നാരായണൻ, ശിവരാമ പിഷാരടി തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു. സ്ഥലം അരിക്കത്തെ വക, കൃഷിഭവൻ, ഹെൽത്ത് സെൻ്റർ, പാർട്ടി ഓഫീസു് ഇ.വയ്ക്കും സ്ഥലം കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. അരിക്കത്ത മന രാമൻ നമ്പൂതിര മാസ്റ്റർ സ്മാരക മന്ദിര: ത്തിലാണ് വായനശാല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.ഹരിജനങ്ങൾക്കിടയിൽ എഴുതാനും വായിക്കാനുമറിയാത്തവരാണേറയും അന്ന്. അവർക്കായി കൃഷ്ണപ്പൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നൈറ്റ്‌ ക്ലാസ് ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിൽ നിന്നെല്ലാം പ്രചോദനം കിട്ടിയിട്ടാ കണം പുതിയ സാക്ഷരതാ ക്ലാസുകൾ എന്ന ആശയം ഉണ്ടായത്.

1985ലാണ് മുടവനന്നൂരിൽ TV ആദ്യമായി എത്തിയത്.ചെറിയേട്ടൻ ലീവിൽ വരുമ്പോൾ വാങ്ങിക്കൊണ്ടു വന്നതാണ്.SHAR P – ആൻറിന മുരിങ്ങയുടെ മുകളിലാണ് ഫിറ്റു ചെയ്തത്. ലോകകപ്പു ഫുട്ട് ബാൾ കാണുവാൻ അമ്പതിലധികം ആളുകൾ ഇല്ലത്ത് വരാറുണ്ടായിരുന്നു.

ഭാഗം 31

ഇന്ദിരോപ്പോളുടെ വിവാഹ ആലോചനയുമായി കുഞ്ഞപ്പൻ്റെ കൂടെ കാഞ്ഞുർ രാമൻ ഭട്ടതിരിപ്പാടും ചൊവ് രെ പട്ടേരിയും ഒരു ദിവസം ഇല്ലത്തു വന്നു – കുഞ്ഞപ്പൻ മുൻ കൂട്ടി വിവരം പറഞ്ഞിരുന്നു.” ഒരു കൊല്ലം കഴിഞ്ഞു മതീന്നാണ് നീരീച്ചത്.” ഞാനൊന്ന് ചോദിക്കട്ടെ എന്നു പറഞ്ഞ് അച്ചൻ അകത്തേക്കു വന്നു.ഉമ്മറത്തെ വർത്തമാനങ്ങളെല്ലാം കേട്ട് വലിയ അമ്മ പടിഞ്ഞാറ്റയിലെ അഴിയ്ക്കൽ നിന്നിരുന്നു.” പെൺകൊട ഇപ്പത്തന്നെ ആയാലും വിരോധമില്ല എന്നാണവർ പറയണത് “കേട്ടപാതി – അതോണ്ടെന്താ പെങ്കടാങ്ങളെ ചോദിച്ചു വന്നാൽ പിന്നെ താമസിക്കണ്ട വലിയ അമ്മയുടെ അഭിപ്രായം, ഒക്കയോഗം പോലെ നടക്കും. ഭ്രഷ്ടന്മാരാണെന്നും അവരുമായി ബന്ധം വെക്കുന്നത് നല്ലതല്ല എന്ന അഭിപ്രായം ധാരാളം ഉണ്ടായി. നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം, ബോമ്പെയിൽ തരക്കേടില്ലാത്ത ജോലി, പഴമത്തം ഒട്ടും ഇല്ലാത്ത ആൾ അച്ഛൻ ഉദ്ദേശിച്ച പോലെയുള്ള ആൾ ഏതായാലും കാഞ്ഞൂർക്ക് പെൺകൊട തീരുമാനിച്ചു.വിവാഹം ഗംഭീരമായി നടന്നു. ഈ പ്രദേശത്ത് മൂടിപ്പുതക്കാതെയുള്ള ആദ്യ വിവാഹം.കുടിവെപ്പിനായി കാഞ്ഞൂർക്കു് ഭാരതപ്പുഴ വഴി എട്ടുകിലോ മീറ്ററോളം നടന്നു പോയത് ഇന്നും ഓർമയിൽ; വഴിക്ക് അവിടവിടെയായി അനവധി ആളൂകൾ കാഴ്ചക്കാരായി നിന്നിരുന്നു – ഇന്ദിര ടീച്ചറുടെ വിവാഹയാത്ര കാണാൻ, വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് ബോമ്പെക്കു പോയി അടുത്തവർഷം പ്രസവം -ഉണ്ണി .കൊച്ചനുജത്തിയുടെ പ്രസവം കഴിഞ്ഞ് അഞ്ചു മാസത്തിനുള്ളിലാണ് ആദ്യ മരുമകൻ്റെ ജനനം

ഭാഗം 30

എടമന മൂസ്സാമ്പൂരിയാണ് അച്ഛനെ ഓത്തു ചൊല്ലിച്ചിരുന്നത്.സംസ്കൃതവും ഏറെക്കുറെ അവിടെ നിന്നും വ ശാക്കിയിരുന്നു. വ്യാകരണം അച്ഛൻ്റെ അമ്മാത്ത് താമസിച്ച് പഠിക്കയായിരുന്നു.: പിന്നീട് പുന്നശ്ശേരി കോളേജിൽ ചേന്ന് വിദ്വാൻ ” ബിരുദം നേടി. സ്വയം വായിച്ചു പഠിച്ചും വലിയച്ഛനോട് ചോദിച്ചു പകഴിയം ചടങ്ങ് ഹൃദിസ്ഥമാക്കി. വലിയച്ഛൻ്റെ കൂടെ വാദ്ധ്യാവൃത്തിക്ക് ഇടക്ക് പോകാറുണ്ടായിരുന്നു – ആയിടക്കാണ് അനങ്ങനടി ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി കിട്ടിയത്. വൈ ശ്രവണത്തെ സ്കൂൾ ആയിരുന്നു. അമ്മാത്ത് താമസിച്ചു് ജോലിക്ക് പോകാൻ തുടങ്ങി. വല്യച്ഛൻ്റെയും മറ്റും പ്രവർത്തനഫലമായി തൃത്താലയിൽ ഒരു ഹൈസ്കൂൾ ആരംഭിച്ചു. അരിക്കൻ, മഞ്ഞപ്പറ്റ, ഡോ.ഗോപാലൻ നായർ ,കുഞ്ഞാപ്പ തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു, ഒരു കൊല്ലത്തിനുള്ളിൽ മലയാളം അദ്ധ്യാപകനായി അച്ഛൻ ചാർജ്ജെടുത്തു. വലിയപ്പൻ അഗ്രികൾച്ചർ ഡിപ്ലോമയെടുത്ത് കൃഷി വകുപ്പിൽ ഡമോൺ സ്ട്രേറ്ററായി ജോലിയിൽ കയറി.ചാവക്കാട്, പൊന്നാനി, തൃത്താല തുടങ്ങി പല ബ്ലോക്കിലും മാറി മാറി ജോലി ചെയ്തു.1938 ൽ തൃത്താല ലോക്കൽ കോപ്പറേറ്റീവ് യൂണിയൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അഗ്രിക്കൾച്ചർ ലൈവു് സ്റ്റോക് – കോട്ടേജ് ഇൻഡ്രസ്ട്രീസ് പ്രദർശനത്തിന് നടന്ന പ്രസംഗ മത്സരത്തിനു് ഒന്നാം സമ്മാനം കിട്ടിയിട്ടുണ്ട്. കുറെ കാലത്തിനു ശേഷം പ്രമോഷൻ കിട്ടി. പട്ടാമ്പി കാർഷിക ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ, മാധപ് ഫൻ കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസം കഴിഞ്ഞ് ഇന്ത്യൻ നേവിയിൽ ചേർന്നു കുറച്ചു കാലം ജോലി ചെയ്തു. അതിനിടയിൽ ഇന്ത്യയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരെ വേട്ടയാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമയം.മാധപ്പൻ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് വിദ്യാർത്ഥി ഫെഡറേഷൻ പ്രവർത്തകനായിരുന്നുവെന്ന് ആരോ ഒറ്റുകൊടുത്തതിൻ്റെ ഫലമായി ജോലി വിടേണ്ടി വന്നു. ഇല്ലത്തു വന്ന് വെറുതെ ഇരിപ്പായി. സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങണോ എന്നു പോലും ആലോചിച്ചിരുന്നൂ ത്രെ. വലിയച്ഛൻ സമ്മതിച്ചില്ല.”തലശ്ശേരി ട്രെയിനിംഗ് കോളേജിൽ പോയി ബി.എഡ് എടുത്തു വരാൻ വേണ്ട സൗകര്യം ഉണ്ടാക്കി.പ0നം കഴിഞ്ഞ് കുമരനെല്ലൂർ, ചാത്തന്നൂർ ഹൈസ്കൂളുകളിൽ ജോലി നോക്കി.ഒന്നോ രണ്ടോ കൊല്ലത്തിനു ശേഷം പാലക്കാട് മോത്തിലാൽ ഹൈസ്കൂളിൽ ചേർന്നു, ഉള്ളാമ്പുഴ നിന്നാണ് വേളി യുണ്ടായത്.പരമേശ്വരപ്പൻ നമ്പൂതിരി വിദ്യാലയത്തിലെ പഠനം കഴിഞ് തൃശൂരിലുള്ള മഹാരാജ് ടെക്നോളജിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിട്യു ട്ടിൽ ഡിപ്ലോമ കോഴ്സിനു ചേർന്നു.1950 ൽ പുറത്തുവന്നു. മൂന്നു കൊല്ലത്തോളം ഇല്ലത്തെ മൊത്തം കാര്യസ്ഥ ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ബോമ്പെയിലുള്ള മുകുന്ദ് അയേൺ & സ്റ്റീൽ സിൽ ജോലി കിട്ടി. വഞ്ഞേരിയിൽ നിന്നാണു് വേളി കഴിച്ചത്.നാരായണപ്പന് പഠനം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇടയ്ക്കു് അസുഖം വന്നതിനാൽ മഡ്രാസിൽ പോയി കിടന്നു ചികിത്സിക്കേണ്ടി വന്നു. അസുഖം മാറി വന്ന് കൃഷിയും സ്വല്പം രാഷ്ട്രീയവുമായി നടന്നു. തൃത്താല പഞ്ചായത്തിൽ 16 വർഷത്തോളം പഞ്ചായത്തംഗവുമായി. കുഞ്ഞപ്പനും, കൃഷ്ണപ്പനും നമ്പൂതിരി വിദ്യാലയത്തിലെ പഠിപ്പിനു ശേഷം ടീച്ചേഴ്സു് ട്രെയിനിംഗ് പാസ്സായി അദ്ധ്യാപകരായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

ഭാഗം 29

അടക്കാ പുത്തുർ കുന്നത്തെ മഹളായിരുന്നു അമ്മ. വലിയച്ഛൻ വേളി കഴിച്ചവലിയമ്മ കപ്ലിങ്ങാട്ടെ മഹളും. അച്ഛൻ്റെയും, വലിയച്ഛൻ്റെയും വേളിക്ക് പ്രത്യേക തകളുണ്ടായിരുന്നു. രണ്ടും മാറ്റത്തിനായിരുന്നു.. രണ്ടു സഹോദരിമാരുടെ പെൺകൊട – ഒന്നു കപ്ലിങ്ങാട്ടേക്കും, ഒന്നുകൂന്ന ത്തേക്കും – അമ്മ വന്നതോടെ അടുക്കളയിലെ ആത്തേമാരുകളുടെ എണ്ണം അഞ്ചായി. ഒന്നോ രണ്ടോ വർഷം കഴിഞ്ഞമ്മയുടെ പ്രസവം – പെൺകുട്ടി-” ലീ ലോപ്പോൾ ” സ്കൂളിൽ പോകാനുള്ള അവസരമുണ്ടായില്ല.. അതിനു മുമ്പു് മരണം സംഭവിച്ച് തുടർന്ന് രണ്ടു പെണ്ണം ആറു ആണുമായി എട്ടുപേരെ അമ്മ പ്രസവിച്ചു – വലിയച്ഛനും, വലിയമ്മയും സ്വന്തം കുടികളെ പോലെയാണ് ഞങ്ങളെ കണ്ടത° ,.വലിയച്ഛൻ ഒരു യാഥാസ്ഥിതികനായിരുന്നെങ്കിലും മറ്റുള്ളവരുടെ ലൗകിക ജീവിതത്തിന് ഒരിക്കലും തടസ്സമായി നിന്നില്ല എന്നു മാത്രമല്ല -എല്ലാവർക്കും വിദ്യാഭ്യസം കൊടുത്ത് ജോലിക്കാരാക്കണമെന്ന് നിർബ്ബന്ധ ബുദ്ധികൂടിയുള്ള ഒരു പുരോഗമനവാദി കൂടി ആയിരുന്നു. തൻ്റെ വാദ്ധ്യാപ്രവർത്തിക്ക് ഒരു തരത്തിലും കോട്ടം തട്ടാതെ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.കവളപ്പാറ ദേശത്തെ പോതായത്ത്, മുരി ,തിയ്യന്നൂര് തുടങ്ങി പത്തോളം ഇല്ലങ്ങളിലെ ഓതിക്കന്മാർ നമ്മുടെ ഇല്ലത്തുള്ളവരാണ്. അക്കാലത്ത് ഇല്ലത്തെ കൂടി ഊരായ്മയിലുള്ള കണ്ണന്നൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മുടവനൂർ ശിവക്ഷേത്രം ഇവയുടെ കാര്യസ്ഥത കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ മലബാറിലും, വള്ളുവനാട്ടിലും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ക്ഷേത്രമായിരുന്നു കണ്ണനൂർ ക്ഷേത്രം’ ആറാട്ടുപുഴ, പെരുവനം തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രോത്സവം പോലെ നല്ല രീതിയിൽ കൊണ്ടാടിയിരുന്നു.പുറമെ നിന്നും ധാരാളം നമ്പൂതിരിമാർ അമ്പലപ്പത്തായപ്പുരയിലും, കുളപ്പുര മാളികയിലും താമസിച്ച് – ഉത്സവം കഴിഞ്ഞേ മടങ്ങാറുള്ളൂ. വല്ലച്ഛൻ ഓരോ ദിവസത്തെയും ഉത്സവച്ചടങ്ങുകൾകഴിഞ്ഞ് വളരെ വൈകിയാണത്രേ എത്താറ്. കുട്ടികളെയും കൊണ്ടു പോകും – ഇന്ദിരോ പ്പോൾ ക്കും, വലിയേട്ടനും അറിയാം -തൃത്താല ഫർക്ക യിലെ ഒരു നാട്ടുപ്രമാണി കൂടിയായിരുന്നു വല്ല്യച്ഛൻ.സ്ഥലം അധികാരിക്കു പോലും ബഹുമാനവും പേടിയുമാണ്.
അടുത്ത വർഷങ്ങളിൽ വലിയപ്പൻ്റ വേളി തിരുവേഗപ്പുറ ചെറുമുക്കിൽ നിന്നും – നാരണപ്പൻ്റെ വേളി ഷൊർണൂർ ചെറുമുക്കിൽ നിന്നും, കുഞ്ഞപ്പൻ്റെ വേളി ചേകൂർ നിന്നും നടന്നു. ആത്തേമ്മാരുകളുടെ എണ്ണം കൂടി. അങ്ങിനെ ഭാഗം നടന്നു ‘കുന്നത്തെ മരുമക്കളായ അപ്പൻമാർ വേറെ വീട്ടിലേക്ക് താമസം മാറ്റി. രണ്ടം, മൂന്നും മുത്തശ്ശിമാരും, 1954ൽ വലിയപ്പനും ഭാഗിച്ചു പിരിഞ്ഞു. വലിയ പ് ഫനും, ചെറിയമ്മയും, രണ്ടു പെൺകുട്ടികളുമായി പട്ടാമ്പിയ്ക്കു് താമസം മാറ്റി.വലിയ പ്ഫന് പട്ടാമ്പി കാർഷിക ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു ജോലി.

ഭാഗം 28

ഇല്ലത്ത് വളർത്തിയിരുന്ന നായ്ക്കളിൽ ദാമു മുതലാണ് എനിക്കോർമ്മ. വലിയ മാടമ്പിയെ നാടുകടത്തിയപ്പോൾ നമ്മളെ ഏൽപിച്ച നായക്കുട്ടിയാണ്.

സുജാത പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളാണ് ഇനിയങ്ങോട്ട് അധികവും. വലിയ നായയും ചെറിയ നായയും – വളരെ ഇണങ്ങിയ നായ്ക്കൾ. വലിയ നായ അവശനായി കൂട്ടിൽ കിടന്നതും ചത്തതും ഓർക്കുന്നു. അവസാന നിമിഷം ഞങ്ങൾ കൂടിനു ചുറ്റും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഓമത്തണ്ടിലൂടെ വെള്ളം ഒഴിച്ചു കൊടുത്തു. ആ സമയത്ത് റേഡിയോവിൽ ചലച്ചിത്രഗാനങ്ങൾ കേൾക്കുന്നു. വലിയ നായ അന്ത്യശ്വാസം വലിക്കുമ്പോൾ “ഒരിടത്തു ജനനം ഒരിടത്തു മരണം” എന്ന ഗാനം കേൾക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്നും ആ പാട്ടു കേൾക്കുമ്പോൾ നായയുടെ മരണ രംഗം ഓർമ്മ വരും.

ചെറിയ നായയെ ഒന്നു കൂടി വലുതാക്കാനായി എന്തൊക്കെയോ അരച്ച് കരിക്ക ഒരു മരുന്നുണ്ടാക്കി കൊടുത്തു. കഴിച്ച് അധികം താമസിയാതെ തെക്കോട്ടു കയറി അവിടെ ഛർദ്ദിച്ചവശനായി മരിച്ചുവീണു. ഞങ്ങൾക്ക് ഏറെ വിഷമമുണ്ടാക്കിയ ഒരു സംഭവമായിരുന്നു. പാവത്തിനെ നമ്മൾ വിഷം കൊടുത്തു കൊന്നു എന്ന തോന്നലായിരുന്നു.

പിന്നെ കുറെക്കാലം നായ്ക്കളൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അങ്ങനെയിരിക്കെ മടത്തിക്കുന്നത്തെ ഗോപാലന്റെയവിടെ നിന്ന് ഒരു നായക്കുട്ടിയെ കൊണ്ടുവന്നു. അൽസേഷ്യൻ ആണ് എന്നു പറഞ്ഞതനുസരിച്ച് അൽസ എന്നു പേരിട്ടു. അൽസ സദാ ചിരിയ്ക്കും. എല്ലാവരോടും നല്ല അടുപ്പവും സ്നേഹവുമായിരുന്നു. ഒറ്റ കുഴപ്പമേയുള്ളു – കുരയ്ക്കില്ല. പക്ഷേ കുറെ ദിവസം കൂടുമ്പോൾ തെക്കുവശത്തുള്ള പടവുകൾ കയറി അവിടെ നിന്നു കൊണ്ട് ആകാശത്തേക്കു തലയുയർത്തി കുറെ പ്രാവശ്യം ഓരിയിടും. താനും ഒരു നായയാണെന്ന് മാലോകരെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്താനെന്നോണം ഒരു പ്രക്രിയ. ശേഷം പതിവുപോലെ ഉമ്മറത്തേക്കു തിരിച്ചു വരും.

അൽസ വന്ന് അധികം താമസിയാതെ കരിക്ക മറ്റൊരു നായക്കുട്ടിയെ കൊണ്ടുവന്നു. കണ്ടാൽ ഒരു ചൊക്ലി നായക്കുട്ടി. അതിന് ചൊക്ലി എന്നു പേരിട്ടു. കരിക്ക പറഞ്ഞു: “ഈ കാണണതൊന്നും നോക്കണ്ട ചെറ്യമ്പ്രാട്ടിയേ. ഉസറനാണ്.” ചൊക്ലിയെപ്പോലെ യജമാന സ്നേഹമുള്ള നായ്ക്കളെ കാണാൻ പ്രയാസമാണ്. നമ്മുടെയൊക്കെ അടുത്ത് വിനയപൂർവ്വം തലതാഴ്ത്തി, ചെവി മടക്കി, വാലാട്ടി വന്നു നിൽക്കും. അപരിചിതരെ കണ്ടാൽ മുരളും, കുരയ്ക്കും, കടിക്കുക കൂടി ചെയ്യും. കൂർത്ത പല്ലുകൾ പുറത്തിട്ട് മുരണ്ടു കഴിഞ്ഞാൽ പലപ്പോഴും ആ പല്ലുകൾ അങ്ങനെ ടtuck ആകാറുണ്ട്. പിന്നെ അതിന്റെ വായ തുറന്നു കൊടുത്ത് പല്ലുകൾ അകത്തേയ്ക്കാക്കുന്ന പണി ഞങ്ങളുടേതാണ്. ചെറിയ കുട്ടികൾ അടുത്തേയ്ക്കു വരാൻ നോക്കുമ്പോൾ ചൊക്ലി പതുക്കെ ഒഴിഞ്ഞു മാറും. അവർക്കു പേടിയാകുമോ എന്നു ഭയന്ന് മുഖത്തേയ്ക്കു നോക്കാതെ തല ചെരിച്ചു താഴ്ത്തിപ്പിടിക്കും. ഒരു നാൾ മരിയ്ക്കാറായി എന്നു തോന്നിയപ്പോൾ ചൊക്ലി പടി കടന്നു പോയി. പിന്നെ കുറച്ചകലെ ഒരു സ്ഥലത്ത് ചത്തു കിടക്കുന്നതായി വിവരം കിട്ടി. മരണത്തിൽപ്പോലും ഞങ്ങളെ ബുദ്ധിമുട്ടിയ്ക്കരുതെന്ന കരുതൽ. പരമസാത്വികൻ.

പിന്നെ കുറെക്കാലം കഴിഞ്ഞാണു് കുഞ്ചി എന്ന പട്ടി വന്നത്. വഴീലെ മങ്ങാട്ടു നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതായിരുന്നു. അവിടുത്തെ അമ്മു ഒരു ദിവസം ഇല്ലത്തേക്കു വന്നപ്പോൾ കുഞ്ചി കുരച്ചു. അവർ ഒരു പാട്ടു പാടുന്ന താളത്തിൽ പറഞ്ഞു: “എന്താ കുഞ്ചിയേ വർത്താനം, നണക്കിപ്പൊ വല്യേ ഊറ്റായോ?”. ഈ കുഞ്ചി പിന്നീടെപ്പോളോ ചാടിപ്പോയി എന്നാണ് ഓർമ്മ.

ഇതൊക്കെയാണ് എന്റെ ഓർമ്മയിലെ നായക്കഥകൾ.

ഭാഗം 27

ഇന്ദിരോപ്പോളുടെ വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചെഴുതുന്നതിനു മുമ്പു് നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു പ്രത്യേക കുടുംബഘ ട ന ക്ക് പുറത്തു കടന്നു് വിവാഹം ചെയ്ത മുത്തശ്ശൻ്റെ വേളി മുതൽ എഴുതേണ്ടി വരും.മുത്തശ്ശൻ്റെ ഏട്ടൻ നാരായണൻ സോമയാജിപ്പാട് വേളി കഴിച്ചത് കാർത്യേsത്തു നിന്നാണ്. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നിർബന്ധ പ്രകാരം മുത്തശ്ശനും വേളി കഴിക്കേണ്ടി വന്നു, മുത്തശ്ശൻ മൂന്നു വേട്ടു” -വൈ ശ്രവണ ത്ത്, കുന്നത്ത്, മുണ്ടനാട് .അതിനിടയിൽ വല്ല്യേമുത്തശ്ശൻ മരണപ്പെട്ടു. അവർക്ക് മക്കളില്ലാ ണ്ടന്ന. കാർത്യേടത്തെ വല്ല്യമ്മയെ പറ്റി വലിയ അമ്മ എപ്പോഴും പുകഴ്ത്തി പറയാറുണ്ട്. മുത്തശ്ശൻ്റെ താഴെ യാ യി ആരെങ്കിലും ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നു വ്യക്തമല്ല. അച്ചമ്മളേ മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നു കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ചെറുപോയിലത്ത് ഒരച്ച മ്മൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നറിയാം പഴയ രീതിയിൽ പോയിരുന്നെങ്കിൽ മുത്തശ്ശനു് വേളി കഴിക്കുവാൻ സാധിക്കില്ലായിരുന്നു..
വൈ ശ്രവണത്തെ മരുമക്കളിൽ അമ്മു ൻ്റച്ഛനായിരുന്നു മുത്ത ആൾ, മൂസ്സാമ്പൂരി: അപ്പൻ നമ്പൂതിരിമാർ വ്യത്യാസമില്ലാതെ എല്ലാവരും വേളി കഴിച്ചു. അരിക്കത്തെ ശങ്കരൻ അടി തിരിപ്പാട് (മുത്തശ്ശൻ ) ആദ്യം ആചാരം ലംഘിച്ചു. അടുത്ത തലമുറയിൽ അച്ഛനും വേളി കഴിച്ചു ‘ – അച്ഛൻ്റെ വേളി വളരെ കേ മായിട്ടാണ് നടത്തിയത്.വധുവിൻ്റെ ഗൃഹത്തിൽ വെച്ച് വേളി – കുടിവെപ്പും മറ്റും ആർഭാടത്തോടെ’ഭാരതപ്പുഴ കടന്ന് ചെക്കനും, പെണ്ണം ഇക്കരയിലിറങ്ങുന്നത് ചെണ്ടമേളം, താലം എന്നിവയുടെ സ്വീകരണത്തോടെ, നാട്ടുകാർക്ക് അതൊരു പുതു കാഴ്ച ആയിരുന്നു ത്രെ ‘ എസ്, കെ: പൊറ്റെക്കാടിൻ്റെ കല്ലു കരടു കാഞ്ഞിരക്കു റ്റി, മുള്ള് മുരടു മൂർഖൻ പാമ്പു, നിറഞ്ഞ ഇടവഴികൾ താണ്ടി ഇല്ലത്ത് എത്തി – കുടിവെപ്പ് – സദ്യ – സർവ്വാണി .സമുദായ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചായിരുന്നു മുത്തശ്ശൻ്റയും അച്ഛൻ്റെയും വിവാഹം ഉണ്ടായതെന്നും എല്ലാവരും അറികയും വേണലോ.” എന്താനവനീ തേ വല്ലതും മനസ്സിലാവുണുണ്ടോ.വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പു് വൈശ് റവണ ത്തു നിന്ന് അരിക്കത്തേക്ക് പെൺകൊട നടത്തിയതും.കുന്നത്ത് നിന്ന് അരിക്കത്തേക്കു് പെൺകുട നടത്തിയതും നമ്മുടെ തലമുറക്ക് എന്നും അഭിമാനിക്കാവുന്നതാണു്:- ”’

ഭാഗം 26

പത്താംതരം പാസ്സായതിനു ശേഷം ഇന്ദിരയുടെ കാര്യത്തിൽ ഇനി എന്തു വേണം എന്ന് ആലോചിക്കുകയാണ് വേണ്ടപ്പെട്ടവർ, “
പെൺകുട്ടികളെ കോളേജിലൊക്കെ കൊണ്ടുപോയി പഠിപ്പിക്കണോ ?പെൺകൊട കഴിഞ്ഞാപ്പിന്നെ ഇവിടുത്തെ അല്ലാതായില്ല്യേെ. അച്ഛന് കോളേജിൽ പഠിപ്പിച്ച് ജോലിയാക്കണമെന്നാണ് മോഹം. പലരും വേണ്ടെന്നുള്ള അഭിപ്രായക്കാരായിരുന്നു.എന്തായാലും ഗുരുവായൂർ ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ കോളേജിൽ പ്രീ യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്കു ചേർത്തു. താമസം ഹോസ്റ്റലിൽ. നാടു മുഴുവനും അൽഭുതപ്പെട്ടു.ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ കോളേജിലാ ചേത്ത്.ശ്രദ്ധിക്കണം.’ താമസം ഹോസ്റ്റലിലാണെങ്കിലും എല്ലാ വെള്ളിയാഴ്ചയും ഇവിടെ എത്തും. ആഴ്ചക്കാഴ്ച്ചക്ക് ആരെയും ഇങ്ങിനെ വിടാറില്ല.” അവരു് നമ്പൂരിമാരാണ് – വിട്ടില്ലെങ്കിൽ ശാപം കിട്ടും.” വാർഡൻ അങ്ങിനെയാണത്രെ മറ്റു കുട്ടികളോട് പറയാറ്.ഒരിക്കൽ ഗുരുവായൂരിൽ തൊഴുവാൻ അച്ഛൻ ഞങ്ങളെ കൊണ്ടുപോയി. ആദ്യം ഹോസ്റ്റലിൽ പോയി ഇന്ദിരോപ്പോളെയും കൂട്ടി. കൂടെ കൂട്ടുകാരിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. മേരിക്കുഞ്ഞ് – H&C ബുക്ക്സ്റ്റാൾ ഉടമയുടെ മകൾ, ഗുരുവായൂരിൽ തൊഴുതു കഴിഞ്ഞ് സ്വാമിയുടെ ഹോട്ടലിൽ നിന്നു് മസാല ദോശയും കഴിച്ചേ മടങ്ങി യുള്ളൂ.പി റ്റെ കൊല്ലം ടീച്ചറായി ഉള്ളന്നൂർ സ്കൂളിൽ ചേന്നു.. അപ്പോഴേക്കും ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു കൊച്ചനുജത്തി കൂടി ഉണ്ടായി ഒന്നാം ക്ലാസിൽ പോകാതിരുന്ന സഹോദരൻ രണ്ടാം ക്ലാസ് പഠനത്തിനായി സൂളിൽ ചേർന്നു.മൂന്നു മാസത്തോളം സ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്തു കാണും. – അതിനിടയിൽ വിവാഹാലോചന വന്നു

ഭാഗം 25

മുടവന്നൂരിലെ ഒരു പേടി സ്വപ്നമായിരുന്നു പൊട്ടി. ഇരുട്ടായാൽ ആർക്കും ഒറ്റക്കു നടക്കാൻ പറ്റാത്ത അവസ്ഥ: ചില പ്രത്യേക വീഥികളിലൂടെയാണ് സഞ്ചാരം. മുരിക്കെടോഴി, പടിഞ്ഞാറെ പള്ളിയാലിലേക്കു പോകുന്ന ഇടവഴി ഒലിയം, തുടങ്ങിയ ചില കേന്ദ്രങ്ങൾ ഒരു ഭയങ്കര വെളിച്ചത്തിൻ്റെ രൂപത്തിലാണ് അത് അടുത്തേക്ക് വരിക’സന്ധ്യക്കു ശേഷം ഒറ്റയ്ക്കു നടന്നു പോകുന്ന ആളുടെ കണ്ണിൽ മൂത്രമൊഴിക്കും. ആ വെളിച്ചം പോകുന്ന വഴിക്ക് അയാളും യാത്ര ചെയ്യും.കന്നും, പുഴയും ,തോടും, കാടും ഒന്നും ഒരു പ്രശ്നമേ ആകില്ല – കിലോമീറ്റ റ്കളോളം കൊണ്ടു പോയി വഴിയിൽ ഉപേക്ഷിക്കും. കുറെ ആളുകൾക്ക് പൊട്ടി പണി കൊട്ടത്തിട്ടുണ്ട്. ഒരിക്കൽ ഷാരത്തെ ശിവരാമ ഷാരോടിയെ കാണാനില്ല. ആ ൾ ക്കാർ അന്വേഷണം തുടങ്ങി. പിറ്റേന്ന് മേഴത്തൂർ കായൽ പരിസരത്തുനിന്നാണ് കണ്ടത്. ഉണ്ടായ വിവരങ്ങൾ ഇല്ലത്ത് വന്ന് അച്ഛനോടും പറഞ്ഞു. ഇതിങ്ങി നെ യായാൽ പറ്റില്ല: വളത്ത അയ്യപ്പനെഴുത്തശ്ശനെ ക്കൊണ്ട് എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ പറ്റുമോ എന്നാലോചിച്ച് അയ്യപ്പനെഴുത്തശ്ശന് മന്ത്രവാദമുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് പേടി മൂലം ഉണ്ടാക്കുന്ന അസുഖങ്ങൾക്ക് ചരട് ജപിച്ചു കെട്ടിയാൽ സമാധാനം കിട്ടും.ചെറിയ കുട്ടികളൂടെ അസുഖങ്ങൾ ഊതിയിറയ്ക്കുന്ന വിദ്യയും ഏയ് ശനറിയാം. അച്ഛനുമായി അടുപ്പത്തിലാണു് ഇടക്ക് ല്ലത്തു വരും – പൈസ കടം വാങ്ങാനും – കൊടുക്കാനുമായ. ആര് ഇല്ലത്തു വന്നാലും ഞങ്ങൾ അടുത്തു പോയി നിൽക്കാറണ്ട് .ഏയ് ശൻ വല്യെ മന്ത്രവാദിയാണ് അയാളുടെ അടുത്തേക്ക് പോണ്ടാന്ന് പാറോതി പറയാറുണ്ട് ” അയാളുടെ മുഖത്തേക്കു നോക്ക്യാപേട്യാവും. ഇല്ലത്ത് കുട്ടികൾക്ക് ഛർദിയൊക്കെ വന്നാൽ വലിയ അമ്മ ഉഴിഞ്ഞടുപ്പിലിടും. കൊതിപറ്റ്യാലും, കണ്ണാ പെട്ടാലും പാറോതിക്കും ചരടുകെട്ടിക്കുന്ന വിദ്യ അറിയാം. കണ്ണാ പെടുക എന്ന് പറഞ്ഞപ്പഴാണ് നാണിയമ്മയെ ഓർമ്മ വന്നത്… ഇല്ലത്തെ അയൽവാസിയായ നാണിയമ്മ ക്ക് കരിനാക്കും കൂടിയുണ്ട്.നാണിയമ്മ വരുമ്പോൾ എല്ലാവർക്കും പേടിയാണ്.” അല്ല – ഇത്തവണ നേന്ത്രവാഴ നേർത്തെകുലച്ചു ല്ലേ. ഓണത്തിന നിക്കോ – 5 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ആ വാഴ ഒടിഞ്ഞു. ഒരിക്കൽ ഇല്ലത്ത് വന്ന്നാലെ റേത്ത് ഇരുന്ന് കെട്ടിത്തൂക്കിയ കുമ്പളങ്ങ കണ്ട് – അല്ലാ കമ്പളങ്ങ ധാരാളം ഉണ്ടായി അല്ലേ.5 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ കുമ്പളങ്ങ താഴെ വീണു.ഇന്നും അത്തരം ആളുകൾ നമ്മടെ ഇടയിലുണ്ട്

ഭാഗം 24

ഇല്ലത്തിൻ്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് പശുത്തൊഴുത്തിൻ്റെ പിറകിലായി എല്ലാ വർഷവും ധാരാളം പുളിങ്ങ തന്നനുഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു വലിയ പുളിയുണ്ടു.. മരത്തിൽ കയറുവാൻ പ്രത്യേക വൈദഗ്ദ്ധ്യമുള്ള കരിക്കയാണ്, പുളിമുകളിൽ കയറി കുലുക്കി പുളിങ്ങ താഴേക്ക് ഇടാറുള്ളത്.ഒന്നോ രണ്ടോ ചെറു മികളെ വീണു കിടക്കുന്ന പുളിങ്ങ പെറുക്കിയെടുക്കാൻ ഏർപ്പാടാക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. എല്ലാം പെറുക്കി വള്ളിക്കൊട്ടയിലാക്കി അഴ്യാ കത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറെ അറ്റത്തു കൊണ്ടുപോയി കൂട്ടും. പിറേറന്നു് വട്ക്കോർത്ത് പരമ്പു വിരിച്ച് പുളിങ്ങ അതിൽ പരത്തി ഉണക്കി തോട് കളഞ്ഞ് വട്ടിയിലേക്കാക്കി അഴ്യാ കത്തുതന്നെ കൊണ്ടു വെക്കും. തോട് പുറത്ത് ആളുകൾ നടക്കുന്ന വഴിയിൽ പരത്തിയിടണം – അങ്ങിനെ ചെയ്താൽ പിറ്റെ വർഷം കൂടുതൽ ഉണ്ടാകുമത്രെ.” നല്ല ആചാരം ” പിറെ റദിവസം മുതൽ കുരു കുത്തിക്കളയുന്ന ജോലി അമ്മമാരുടേതാണ്. ഇടക്ക് ഞങ്ങളും സഹായിക്കും.രണ്ടോ മൂന്നോ ദിവസം വേണം കരുകളയാൻ. പിന്നെ ഉരുളകളാക്കി വെയിലത്ത വെച്ച് പടിഞ്ഞാറെ എടാഴിയിലെ പ്ടാവിൽ നിറയ്ക്കും.പുളിങ്കുരു ഇടയ്ക്ക് ചുട്ടു തിന്നും.

ഇതിൽ വള്ളിക്കൊട്ട എന്താണെന്ന ചോദ്യം ന്യൂ ജൻ്റെ ഭാഗത്തു നിന്നു് വരാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. കണ്ണന്നൂരുള്ള ചങ്ങൻ എന്നു പേരുള്ള ഒരു മുളയ്നാണു് ഇല്ലത്തേക്കു വേണ്ട വള്ളിക്കൊട്ട ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ട രാറ്. ഒരു കൊല്ലത്തേക്ക് പത്തോ പതിനഞ്ചോ വേണ്ടി വരും. ഒരു പ്രത്യേക തരം കാട്ടുവള്ളികൊണ്ടു മെടഞ്ഞാണ് ഉണ്ടാക്കന്നത്, പുളിഞ്ഞ പെറുക്കി അഴ്യാ കത്ത് കൊണ്ടുപോയി കുട്ടാൻ മാത്രമല്ല വള്ളിക്കൊട്ട, പാടത്ത് കൃഷിപ്പണി സമയത്ത് തൊഴുത്തും കുണ്ടിൽ നിന്നും ചാണകം കൊണ്ടുപോകാൻ വള്ളിക്കൊട്ട തന്നെ വേണം. തേക്കിൻ്റ ഇല കൊട്ടക്കുള്ളിൽ പരത്തി ചാത്തപ്പൻ കൊട്ട നിറച്ചു കൊടുക്കും. പത്തോ പന്ത്രണ്ടോ സ്ത്രീകൾ അത് തലയിലേറ്റി ഒന്നര കിലോമീറ്റർ നടന്നു വേണം പാടം പറ്റാൻ. പിന്നെ വേനൽക്കാലത്ത് വളപ്പിലെ കിണറിൽ നിന്നും ചളി കേറ്റാനും വള്ളിക്കൊട്ട ഉപയോഗിക്കും. വള്ളികൊട്ടയുടെ രണ്ടു ചെവിയിലും കയർ കെട്ടിക പ്പി വഴി കയർ വലിച്ചാണ് കൊട്ടകയറ്റാറുള്ളത്. അതുപോലെ കടുമാങ്ങക്കും, ഉലുവായ മാങ്ങക്കും മാങ്ങ അറുത്ത് വള്ളിക്കൊട്ടയിലാക്കി കയർ കെട്ടി താഴേക്കിറക്കും.ഇതിലേക്കായുള്ള മാങ്ങ താഴേക്ക് വിഴാൻ പാടില്ല. കുഴിയൻ എന്ന മാവിൻ്റെ മാങ്ങയാണ് ഉപയോഗിക്കുക.കരിക്കമാവിനെ മുകളിൽ കയറി വലത്തോട്ടി കൊണ്ടാണ് മാങ്ങ പൊട്ടിയ്ക്കുക. കടുമാങ്ങടെ മാങ്ങ അറുത്തു കഴിഞ്ഞാൽ കുലയിൽ നിന്ന് മാങ്ങവേർപെടുത്തുവാൻ ഒരു പ്രത്യേക വശത തന്നെ വേണം. സ്വൽപം ഞെട്ടി മാങ്ങയിൽ നിർത്തണം. ഞെട്ടികളഞ്ഞ് വൃത്തിയായി കഴുകി വെള്ളം ഉണങ്ങിയതിനു ശേഷംഭരണികളിലാക്കി ഉപ്പിട്ടു വെയ്ക്കും.. കടുകും, മുളകും (പട്ടാമ്പിസ്റ്റോറിൽ നിന്നു പ്രത്യേകം പറഞ്ഞു വാങ്ങിയത് ) ഇരിക്കണമമ മാർ പൊടിയ്ക്കും. വെയിൽ ചൂടാകുന്നതിനു മുമ്പ് കടുക് ആദ്യം .പടിഞ്ഞാറ്റയിൽ ഉരലുകൊണ്ടുവന്നു വെയ്ക്കും. വിത്തും ഞെട്ടിയും കളഞ്ഞ അങ്ങാടി മുളക് ഇടിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് ഞങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനമില്ല .” ഈ കൊറോണക്കാലത്തേതുപോലെ മൂക്കും;വായും അടച്ചു കെട്ടിയാണ് മുളകിടി, രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞാൽ മുളകുപൊടിയും കടുകു പൊടിയും ചേത്ത് ഭരണികളിലാക്കി കിഴക്കെ അറയിലെ കൂടിനുള്ളിൽ കൊണ്ടു വെയ്ക്കും. ഈ മിക്സിങ്ങും മറ്റും അധികം ആർക്കും കാണാൻ അവസരം ഉണ്ടാകാറില്ല. ഞങ്ങൾ എന്തായാലും ക്രടെ പോകും.അവസാനംഭരണി അടച്ച് മുളഞ്ഞ് വെച്ചൊട്ടിച്ച് ഏറ്റവും മുകളിൽ മണൽക്കിഴി വെയ്ക്കും………
ഉപ്പിലിട്ടത് ഉണ്ടാക്കുന്നതിൻ്റെ എല്ലാ പണികൾക്കും വലിയ അമ്മ തന്നെയാണ് മുന്നിട്ടിറങ്ങാറ്’ പ്രത്യേക വൈദഗ്ദ്ധ്യം അതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.